مرکز نوار عصب و عضله آرامیس تجهیزاتی مدرن و پرسنلی مجرب را گرد آوری نموده که از این رو به یکی از مجهزترین مراکز برای تست عصب و عضله بدل شده و همچنین با توجه به اینکه کلیه پرسنل در قبال مراجعه کنندگان تعهد بالایی در ارائه خدمات دارند انجام هر گونه تست در کوتاه ترین زمان ممکن انجام خواهد شد.
یکی از مشکلاتی که در بدن برای هر فردی در طول زندگی او ممکن است رخ دهد بروز نا هماهنگی ها و اختلالاتی در اعصاب و عضلات میباشد. پی بردن به مشکلات موجود و نهفته در بافت عضلات و همچنین اعصاب بدن بخصوص دست و پاها کاری دشوار است و پزشک نمیتواند بصورت چشمی و بدون ابزار های مورد نیاز به این مشکلات پی ببرد. یکی از بهترین روش هایی که میتوان از طریق آن به مشکلات این چنینی پی برد انجام تست نوار عصب و عضله میباشد. نوارعصب و عضلهبهچهمنظوریانجاممیشود؟ به طور کلی باید گفت نوار عصب و عضله از جمله تست هایی میباشد که به پزشک کمک میکند تا صدماتی که به اعصاب و عضلات وارد آمده و بخصوص صدمات وارد شده به اعصاب و عضلات دست و پا پی ببرد.
نوارعصب و عضله به چه منظوری و برای درمان چه بیماری هایی انجام میشود؟
بیماری ها و مشکلات زیادی وجود دارند که از نوار عصب و عضله برای پی بردن به آنها استفاه میشود که در بالا به طور کلی به آن اشاره شد. اما اگر بخواهیم به مشکلات و بیماری هایی که با استفاده از نوار عصب و عضله میتوان به آن پی برد اشاره ای داشته باشیم باید به مشکلاتی همچون وجود درد در بخش های مختلف بدن، احساس هر گونه صعف و خستگی، احساس هر گونه گزگز و مور مور در بدن، وجود بی حسی در هر یک از اندام بدن، کمر درد با منشا دیسک کمر و آرتروز و همچنین گردن درد با منشا آرتروز و دیسک را نام برد. پزشک بعد از مشاهده نتیجه تست انجام شده دیگر میتواند به خوبی به مشکل پی برده و روش های درمانی را نیز برای مشکلات ایجاد شده تجویز نماید.
وقتی درد، بیحسی یا ضعف عضلانی ادامه پیدا میکند، چگونه میتوان فهمید مشکل از خود عضله است یا از عصب‌هایی که آن را کنترل میکنند؟ نوار عصب و عضله، که با نام‌های الکترومیوگرافی و بررسی هدایت عصبی هم شناخته میشود، برای کمک به پاسخ‌دادن به همین پرسش انجام میشود. این آزمایش فعالیت الکتریکی عضلات و سرعت و کیفیت انتقال پیام در عصبهای محیطی را بررسی میکند و به پزشک در یافتن محل و نوع اختلال کمک می‌رساند.
نوار عصب و عضله چیست؟
اصطلاح «نوار عصب و عضله» معمولاً به دو بررسی مکمل اشاره دارد: مطالعه هدایت عصبی و الکترومیوگرافی. در مطالعه هدایت عصبی، الکترودهای سطحی تحریک‌های کوتاه و خفیفی به عصب وارد میکنند تا سرعت و قدرت پاسخ آن اندازه‌گیری شود. در الکترومیوگرافی، سوزن ظریفی در عضله قرار می‌گیرد تا فعالیت الکتریکی عضله در حالت استراحت و هنگام انقباض ارزیابی شود. پزشک ممکن است یکی از این بررسی‌ها یا هر دو را انجام دهد؛ انتخاب روش به نشانه‌ها و پرسش بالینی بستگی دارد.
این آزمایش به چه منظوری انجام میشود؟
هدف اصلی نوار عصب و عضله، بررسی عملکرد عصبهای محیطی، ریشه‌های عصبی و عضلات است. این آزمایش به‌تنهایی همه بیماری‌ها را تشخیص نمی‌دهد، اما میتواند نشان دهد اختلال در کدام بخش از مسیر عصب و عضله محتمل‌تر است و آیا شواهدی از آسیب عصبی یا عضلانی وجود دارد.
- بررسی علت بیحسی و گزگز: اگر دست یا پا دچار مورمورشدن، خواب‌رفتگی یا کاهش حس باشد، آزمایش میتواند به بررسی گیر افتادن عصب یا آسیب عصبهای محیطی کمک کند.
- ارزیابی ضعف عضلانی: در ضعف، کاهش توان یا خستگی غیرعادی عضلات، نوار عصب و عضله به تمایز میان مشکل عصبی و اختلال اولیه عضله کمک میکند.
- بررسی درد تیرکشنده: دردی که از گردن به دست یا از کمر به پا انتشار پیدا میکند ممکن است با درگیری ریشه عصبی همراه باشد؛ این بررسی میتواند شواهدی درباره محل و نوع درگیری فراهم کند.
- تشخیص برخی آسیب‌های عصبی: پزشک ممکن است برای بررسی مشکلاتی مانند سندرم تونل کارپال، نوروپاتی محیطی یا آسیب عصب پس از ضربه، انجام این آزمایش را پیشنهاد کند.
- کمک به ارزیابی بیماریهای عضلانی یا عصبی‌عضلانی: در برخی موارد، آزمایش برای بررسی بیماریهایی انجام میشود که بر عضله یا ارتباط میان عصب و عضله اثر می‌گذارند؛ تفسیر نتیجه باید در کنار معاینه و سایر بررسی‌ها باشد.
نتیجه آزمایش چگونه به تشخیص کمک میکند؟
هر عصب و عضله الگوی مشخصی از پاسخ الکتریکی دارد. کاهش سرعت انتقال پیام، ضعیف‌شدن پاسخ عصب یا تغییر فعالیت الکتریکی عضله میتواند سرنخی از نوع اختلال باشد. برای مثال، بعضی الگوها با فشردگی عصب در یک ناحیه سازگارند، درحالی‌که الگوهای دیگر ممکن است درگیری گسترده‌تر عصبهای محیطی یا عضله را مطرح کنند. بااینحال، نتیجه غیرطبیعی به‌تنهایی نام یک بیماری را قطعی نمی‌کند و نتیجه طبیعی نیز همیشه همه علت‌های احتمالی نشانه‌ها را رد نمی‌کند.
ارزش تشخیصی آزمایش به محل نمونه‌گیری، زمان انجام آن، شدت و مدت نشانه‌ها و بیماریهای زمینه‌ای بستگی دارد. به همین دلیل، پزشک نتیجه نوار عصب و عضله را همراه با شرح‌حال، معاینه عصبی و در صورت نیاز تصویربرداری یا آزمایش‌های دیگر تفسیر میکند.
مراحل انجام نوار عصب و عضله
مدت و ترتیب بررسی برای همه افراد یکسان نیست. معمولاً ابتدا مطالعه هدایت عصبی انجام میشود و در صورت نیاز، الکترومیوگرافی هم به آن اضافه میشود. در بخش هدایت عصبی، تحریک‌های کوتاه الکتریکی ممکن است احساس ضربه یا گزگز خفیف ایجاد کنند. در بخش الکترومیوگرافی، سوزن باریکی وارد چند عضله میشود و از فرد خواسته میشود عضله را ابتدا شل و سپس منقبض کند.
این آزمایش معمولاً به آمادگی پیچیده‌ای نیاز ندارد، اما بهتر است فرد پیش از مراجعه، درباره مصرف داروهای رقیقکننده خون، وجود ضربانساز یا دیگر تجهیزات الکتریکی کاشتنی، اختلال خون‌ریزی، بارداری و حساسیت پوستی با پزشک یا مرکز آزمایش صحبت کند. پوست باید تمیز باشد و کرم یا روغن روی محل بررسی استفاده نشود، مگر آنکه مرکز دستور دیگری داده باشد.
مزایا و محدودیت‌های آزمایش
مزیت مهم نوار عصب و عضله این است که اطلاعاتی درباره عملکرد عصب و عضله فراهم میکند؛ اطلاعاتی که همیشه از معاینه ظاهری یا تصویربرداری به‌تنهایی به دست نمی‌آید. این بررسی میتواند به محدودکردن علت‌های محتمل نشانه‌ها و برنامه‌ریزی برای بررسی یا درمان بعدی کمک کند.
- مزیت؛ کمک به تعیین محل اختلال: مقایسه پاسخ عصب‌ها و عضلات مختلف میتواند به پزشک نشان دهد مشکل در کدام ناحیه محتمل‌تر است و آیا یک عصب مشخص یا چند بخش درگیرند.
- مزیت؛ بررسی عملکرد، نه فقط ساختار: تصویربرداری بیشتر شکل بافت‌ها را نشان می‌دهد، اما نوار عصب و عضله درباره نحوه انتقال پیام عصبی و پاسخ عضله اطلاعات عملکردی می‌دهد.
- محدودیت؛ وابستگی به پرسش بالینی: آزمایش فقط بخش‌هایی را بررسی میکند که برای نشانه‌های فرد انتخاب شده‌اند؛ بنابراین نتیجه آن باید با محل درد، ضعف یا بیحسی تطبیق داده شود.
- محدودیت؛ امکان ناراحتی موقت: تحریک الکتریکی یا ورود سوزن ظریف ممکن است کمی درد یا ناراحتی ایجاد کند و گاهی حساسیت یا کوفتگی خفیف عضله برای مدت کوتاهی باقی بماند.
- محدودیت؛ ناتوانی در پاسخ‌گویی به همه پرسش‌ها: این آزمایش به‌تنهایی علت‌هایی مانند مشکلات مفصلی، برخی اختلال‌های مغزی یا همه انواع درد را ارزیابی نمی‌کند و ممکن است بررسی‌های دیگری لازم باشد.
عوارض و نکات ایمنی
نوار عصب و عضله برای بیشتر افراد یک بررسی کم‌خطر محسوب میشود. پس از الکترومیوگرافی ممکن است در محل ورود سوزن کمی درد، کبودی یا حساسیت ایجاد شود. عوارض جدی نادر هستند، اما شرایط پزشکی و داروهای فرد می‌توانند در تصمیم‌گیری مؤثر باشند. اگر پس از آزمایش درد شدید، تورم قابل‌توجه یا نشانه غیرمعمولی ایجاد شد، باید با مرکز درمانی تماس گرفت.
روند آینده در تشخیص عصب و عضله
با پیشرفت ابزارهای تشخیصی، اندازه‌گیری دقیق‌تر و تفسیر هماهنگ‌تر داده‌های الکتریکی میتواند به ارزیابی بهتر برخی اختلال‌ها کمک کند. بااینحال، فناوری جایگزین معاینه و قضاوت بالینی نمی‌شود. روند مؤثر در تشخیص، ترکیب اطلاعات نوار عصب و عضله با شرح‌حال، معاینه و سایر روش‌های مناسب است؛ زیرا یک عدد یا نمودار، بدون توجه به وضعیت فرد، تصویر کاملی از بیماری ارائه نمی‌دهد.
جمع‌بندی
نوار عصب و عضله برای بررسی عملکرد عصبهای محیطی و عضلات انجام میشود و میتواند در ارزیابی بیحسی، گزگز، ضعف عضلانی، دردهای تیرکشنده و برخی آسیب‌های عصبی یا عضلانی نقش داشته باشد. مهم‌ترین فایده آن کمک به مشخص‌کردن محل و الگوی اختلال است، نه ارائه تشخیص قطعی به‌تنهایی. نتیجه این آزمایش زمانی بیشترین ارزش را دارد که پزشک آن را در کنار نشانه‌ها، معاینه و دیگر شواهد پزشکی تفسیر کند.
سوالات متداول نوار عصب و عضله به چه منظوری انجام میشود؟
نوار عصب و عضله به چه منظوری انجام میشود؟
این آزمایش برای بررسی عملکرد عصبهای محیطی و عضلات انجام میشود. پزشک ممکن است برای کمک به تشخیص علت ضعف، بیحسی، گزگز، درد یا گرفتگی عضلانی آن را درخواست کند.
نوار عصب و عضله چه بیماریهایی را بررسی میکند؟
این بررسی میتواند به ارزیابی مشکلاتی مانند گیر افتادن عصب، آسیب عصبهای محیطی، برخی بیماریهای عضلانی و اختلالات ارتباط عصب و عضله کمک کند. نتیجه باید در کنار علائم و معاینه پزشکی تفسیر شود.
نوار عصب و عضله چگونه انجام میشود؟
این آزمایش معمولاً شامل بررسی هدایت عصبی با الکترودهای سطحی و در صورت نیاز، بررسی عضله با سوزن ظریف است. نوع و تعداد بررسی‌ها به علائم و نظر پزشک بستگی دارد.
آیا انجام نوار عصب و عضله درد دارد؟
ممکن است هنگام تحریک الکتریکی یا ورود سوزن ظریف، ناراحتی یا درد خفیف و کوتاه‌مدت احساس شود. میزان آن برای افراد متفاوت است و معمولاً پس از پایان آزمایش برطرف میشود.
برای انجام نوار عصب و عضله چه آمادگیای لازم است؟
معمولاً آمادگی ویژهای لازم نیست؛ بااینحال بهتر است پوست تمیز باشد و از کرم یا لوسیون استفاده نشود. درباره مصرف داروها، وجود ضربانساز یا داروهای رقیقکننده خون، پیش از آزمایش با پزشک یا مرکز مربوطه مشورت کنید.