آسیب عصب محیطی چیست و چگونه بر حرکت و حس اندام‌ها تأثیر می‌گذارد؟

علائم آسیب عصب محیطی ممکن است حسی، حرکتی یا ترکیبی از هر دو باشند. بی‌حسی، کاهش حس لمس، احساس سوزش و درد تیرکشنده از نشانه‌های حسی هستند. ضعف، دشواری در گرفتن اشیا یا تغییر در راه رفتن می‌تواند به درگیری بخش حرکتی عصب اشاره کند. وجود یک نشانه به تنهایی برای تشخیص کافی نیست و باید آن را در کنار زمان شروع و وضعیت سلامت فرد سنجید.

فشار مداوم بر عصب، ضربه، کشیدگی یا بریدگی می‌تواند در عملکرد عصب اختلال ایجاد کند. برخی بیماری‌های زمینه‌ای، از جمله دیابت، نیز ممکن است بر عصب‌های محیطی اثر بگذارند. گاهی کمبود بعضی مواد مغذی، مصرف برخی داروها یا عوامل دیگر هم در بروز علائم نقش دارند؛ اما تعیین علت به بررسی وضعیت هر فرد نیاز دارد و نباید تنها بر اساس یک نشانه نتیجه‌گیری کرد.

اینکه علائم ناگهانی شروع شده‌اند یا به آرامی افزایش یافته‌اند، اطلاعات مهمی در اختیار پزشک می‌گذارد. همچنین باید مشخص شود نشانه‌ها دائمی هستند یا رفت و برگشت دارند و آیا از یک ناحیه به بخش دیگری گسترش پیدا می‌کنند. در صورت بروز ناگهانی ضعف شدید، ناتوانی در حرکت یا علائم پس از ضربه جدی، ارزیابی فوری پزشکی را به تأخیر نیندازید.

نوار عصب و عضله معمولاً به مجموعه‌ای از بررسی‌های هدایت عصبی و الکترومیوگرافی گفته می‌شود. این آزمون‌ها به ارزیابی چگونگی انتقال پیام در بعضی عصب‌ها و فعالیت الکتریکی عضلات کمک می‌کنند. پزشک بر اساس شرح حال و معاینه تصمیم می‌گیرد که آیا انجام این بررسی لازم است و کدام ناحیه باید ارزیابی شود. این آزمایش به تنهایی همه علت‌ها را مشخص نمی‌کند و نتیجه آن باید در کنار سایر اطلاعات تفسیر شود.

درمان آسیب عصب محیطی به علت، محل درگیری، شدت نشانه‌ها و وضعیت عمومی فرد وابسته است. ممکن است پزشک بر کنترل بیماری زمینه‌ای، کاهش فشار تکراری، توان‌بخشی یا بررسی‌های بیشتر تمرکز کند. یک راهکار واحد برای همه افراد مناسب نیست؛ به همین دلیل، شروع خودسرانه دارو یا تمرین‌های شدید می‌تواند نامناسب باشد، به‌خصوص اگر ضعف یا درد رو به افزایش باشد.